(Tiếp theo) - Ta đi Tà Đùng, hồ Tà Đùng này cũng chính là một phần của con sông Đồng Nai được ngăn lại mà thành. Dọc đường bọn mình đi, thấy lia chia các nhánh rẽ vào các thuỷ điện 'đóng đô' trên dòng sông đó. Người ta nói 'Sông Đồng Nai oằn mình gánh thuỷ điện' chả hề sai vậy tại sao ta lại không đề cập đến dòng sông này hỉ?

Lại nhánh rẽ vào nhà máy thuỷ điện (vị trí >), phát ngán lòi con mắt!

Theo Wikipedia thì: Sông Đồng Nai là con sông nội địa dài nhất Việt Nam, lớn thứ nhì Nam Bộ về lưu vực, chỉ sau sông Cửu Long. Sông Đồng Nai chảy qua các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông, Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh với chiều dài 586 km (364 dặm) và lưu vực 38.600 km² (14.910 mi²).

Một nùi đây thông tin trên cột điện. Các ông truyền thông hay vậy, bất kể ở thành phố hay tỉnh lẻ: cứ còn dư dây thì khoanh tròn như vậy đó. Để sơ cua chăng?

Đồng Nai nguyên tên phiên âm tiếng Miên là "Nông-nại". Đây là vùng đất Chân Lạp người Việt vào khai phá trước tiên.

Bảng cấm vượt thấy lia lịa. Đường đầy khúc cua, vượt ẩu để chết à? Vậy nhưng người ta cứ vượt bừa trên các đèo đó thôi - May là đường ni heo hút... nhưng mình kỹ, vẫn thi thoảng nhá còi khi thấy khúc quanh nguy hiểm.

Theo sách cổ Gia Định Thành Thông Chí của Trịnh Hoài Đức thì sông còn có tên là "sông Phước Long" vì gọi tên theo phủ Phước Long cũ.

Quảng Khê còn 32km nữa. Chẹp, chạy hoài hổng tới ta? Anh mệt chưa? Không mệt, chỉ rêm cái mông...

Sông Đồng Nai chảy qua các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông, Bình Phước, Đồng Nai, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh với chiều dài trên 437 km và lưu vực 38.600 km², nếu tính từ đầu nguồn sông Đa Dâng thì dài 586 km còn nếu tính từ điểm hợp lưu với sông Đa Nhim phía dưới thác Pongour thì dài 487 km. Sông Đồng Nai đổ vào biển Đông tại khu vực huyện Cần Giờ.

Chừ là  12h49 phút, ta khởi hành lúc 4h44 phút - Ngồi xe chạy 8 tiếng đồng hồ rồi, không rêm mới là chuyện lạ!

Dòng chính sông Đồng Nai ở thượng nguồn còn gọi là sông Đa Dâng. Sông bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên, uốn khúc theo chảy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam vượt khỏi miền núi ra đến bình nguyên ở Tà Lài (huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai). Sông là ranh giới tự nhiên giữa Đăk R'Lấp (Đắk Nông) và Bảo Lâm - Cát Tiên (Lâm Đồng), giữa Cát Tiên và Bù Đăng (Bình Phước) - Tân Phú, giữa Tân Phú và Đạ Tẻh.

Lúc nắng lúc u u nhưng nắng nhiều hơn u, trời vẫn nóng pà kố! Đô cao hơn 700 mét rồi mà sao lại nóng hè?

Sau khi gặp sông Bé, sông Đồng Nai thành ranh giới tự nhiên giữa Đồng Nai (Vĩnh Cửu) ở tả ngạn - phía đông và Bình Dương (Tân Uyên) ở hữu ngạn - phía tây. Đến phường Uyên Hưng thị xã Tân Uyên tỉnh Bình Dương thì sông Đồng Nai chảy theo hướng Bắc - Nam ôm lấy cù lao Tân Uyên và Cù Lao Phố. Cù Lao Phố trên sông Đồng Nai là nơi phát triển sầm uất của cộng đồng người Minh Hương trước khi vùng đất này trở thành đơn vị hành chính chính thức của Đàng Trong năm 1698.

Lại cầu Lộc Bảo, bi giờ đã đến số 7...

Sông Đồng Nai chảy qua thành phố Biên Hòa, rồi chảy dọc theo ranh giới giữa Đồng Nai (Long Thành, Nhơn Trạch) và Thành phố Hồ Chí Minh (Thủ Đức, Quận 7, Nhà Bè, Cần Giờ), giữa Bà Rịa - Vũng Tàu (Phú Mỹ) và Thành phố Hồ Chí Minh (Cần Giờ).

Bóng cây rừng phủ xanh lè, cảnh đẹp thiên nhiên khiến ta quên bố nó cái ê! Chẹp, bi giờ mà xẹp bánh xe thì sao hè? Ta có bơm sạc nhưng không có cây nạy, không miếng vá... Chẹp, đừng nói xui, vỏ ruột bá cháy mà.

Dòng chính sông Đồng Nai ở hạ lưu, đoạn từ chỗ sông Sài Gòn hợp lưu đến chỗ phân lưu thành Soài Rạp và Lòng Tàu, thường gọi là sông Nhà Bè. Sách xưa gọi sông này là "Phước Bình".

Rồi cũng thấy 'ánh sáng văn minh': Công ty cao su (vị trí >).

+ Phụ lưu chính

Các phụ lưu chính của nó gồm sông Đa Nhim, sông Bé, sông La Ngà, sông Sài Gòn, sông Đa Hoai và sông Vàm Cỏ.

Tiếp tực thấy đường vào nhà máy thuỷ điện. Lạy Trời, xin đừng thêm cái nào nữa ạ - Chúng con đủ ngấy nó lắm rồi! Quảng Khê còn 23km nữa...

Sông Đa Nhim, góp nước vào sông Đồng Nai ở Đại Ninh. Ở khoảng hợp lưu với sông Bé thì có thủy điện Trị An chắn dòng sông, tạo nên hồ nước nhân tạo lớn nhất miền Nam, tức hồ Trị An cung cấp nước cho nhà máy thủy điện Trị An. Hồ Trị An cũng là nơi sông La Ngà từ triền núi phía nam cao nguyên Di Linh dồn nước về.

Sông chảy qua thành phố Biên Hòa và đến Nhà Bè thì có thêm chi lưu là sông Sài Gòn. Vì vậy ca dao có câu:

Chạy thêm một đỗi nữa thì thấy loáng thoáng có nhà dân. Xe ổn, nước uống còn, ta phẻ: vậy cứ chạy thôi.

Nhà Bè nước chảy chia hai - Ai về Gia Định, Đồng Nai thì về...

Gia Định là rẽ theo sông Sài Gòn lên phía Tây Ninh, còn Đồng Nai là theo dòng sông lên Biên Hòa.

Sông Đồng Nai hòa với nước của sông Vàm Cỏ từ Long An đổ về trước khi chảy ra biển Đông.

Đường lại lên dốc dần. Hình như tại Tà Đùng: độ cao trung bình là 800 mét.

+ Phân lưu

Hai phân lưu chính của sông Đồng Nai là:

- Sông Soài Rạp đổ vào vịnh Soài Rạp tại cửa Soài Rạp (rộng 2.000 - 3.000 m, sâu 6 – 8 m) ở huyện Cần Giờ

Đỉnh dốc cao khiến ta không thấy gì phía sau đỉnh dốc. Cứ nhủ thầm: nó là... đường, thía thôi!

- Sông Lòng Tàu (sâu 15–20 m) đổ vào vịnh Gành Rái. Sông Lòng Tàu lại chia thành hai nhánh là sông Đồng Tranh và sông Ngã Bảy.

... và đúng vậy, sau đỉnh dốc là đường, chính xác hơn là 'đường cong' đẹp tuyệt!

+ Các công trình thủy điện và thủy lợi lớn trong lưu vực sông Đồng Nai:

Trên ba nhành chính là sông Đồng Nai, sông Bé và sông La Ngà hiện nay gần như lấp đầy các nhà máy thủy điện và các dự án thủy điện.

Vài căn nhà nhưng chả hề thấy bóng người...

- Trên dòng chính sông Đồng Nai: Thủy điện Trị An, Đồng Nai 2, Đồng Nai 3, Đồng Nai 4, Đồng Nai 5, Đồng Nai 6 (dự án), Đồng Nai 6A (dự án). Dự án Đồng Nai 6 và 6A đang có những vấn đề gây tranh cãi vì nó có thể sẽ gây tác động rất lớn đến vấn đề đa dạng sinh học của khu vực Vườn Quốc gia Cát Tiên.

Aha, người đây rồi, một xe gắn máy chạy theo chiều ngược lại. Phía trước là ngã 3" thẳng đi Quảng Khê (18km), rẽ phải thì vô 'Cửa nhận nước' của ông nội thuỷ điện. Ta sẽ vào 'khám điền thổ nó luôn!'

- Sông Bé: Thủy điện Thác Mơ, thủy điện Cần Đơn.

- Sông Sài Gòn: Hồ Dầu Tiếng

- Thủy điện Đa Nhim trên sông Đa Nhim, 160 MW.

Nhánh vào cửa nhận nước đây nhưng trước tiên, ta phải 'nhận nước' trước cái  đã, khát quá! Dăm phút nghỉ chân, bọn mình chạy 2 kilômét vô trong cho đến khi thấy cái cổng đang đóng. Ni không phải là chỗ cho dân phẹc. Đúng lúc này, chợt một chiếc xế hộp xuất hiện cũng chạy từ ngoài vô. Gặp cái cổng, nó cũng 'tắt tịt' rồi... quay đầu, ha ha... Răng ni không phải là chỗ 'khám điền thổ' (vị trí >)!

- Thủy điện Đại Ninh công suất thiết kế 300 MW.

- Sông La Ngà: Thủy điện Hàm Thuận - Đa Mi tổng công suất gần 500 MW.

(Còn tiếp)

Phần 1 - Phần 2 - Phần 3 - Phần 4 - Phần 5 - Phần 6 - Phần 7 - Phần 8 - Phần 9 - Phần 10 - Phần 11 - Phần 12 - Phần 13 - Phần 14 - Phần 15 - Phần 16 - Phần 17 - Phần 18 - Phần 19 - Phần 20 - Phần 21 - Phần 22 - Phần 23 - Phần 24 - Phần 25 - Phần 26 - Phần 27 - Phần 28 - Phần 29 - Phần 30 

Điền Gia Dũng

Du lịch, GO!